Nowy JPK VAT

Dzisiejszy wpis jest kolejnym z serii poświęconych nowemu plikowi JPK VAT.

Zgodnie z zapowiedzią z pierwszego wpisu dziś będzie mowa o ewidencjonowaniu daty wpływu faktur zakupowych. W praktyce zaś, czy w nowym pliku JPK VAT zaistnieje obowiązek ewidencjonowania daty ich wpływu?

Trzeba zacząć od tego, że zakres danych podawanych w obecnie obowiązującym pliku JPK VAT nie wynika ani z ustawy ani z rozporządzenia.

Sposób prowadzenia ewidencji dość ogólnie określa art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z tym przepisem podatnicy (…) są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą dane niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej oraz informacji podsumowującej.

Ewidencja powinna zawierać w szczególności dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku należnego, korekt podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżającej kwotę podatku należnego, korekt podatku naliczonego, kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu, a także inne dane służące identyfikacji poszczególnych transakcji, w tym numer, za pomocą którego kontrahent jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej.

Jak widać przepis ten jedynie ramowo wskazuje co powinno znaleźć się w ewidencji VAT.

Treść obecnego pliku JPK VAT w rzecywistości wynika ze schemy JPK_VAT(3) zamieszczonej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów (https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk). Choć w praktyce podatnicy muszą stosować się do tej schemy i zgodnie z nią przygotowywać pliki JPK, to plik ten źródłem prawa nie jest.

Pole „DataWpływu” w pliku JPK VAT(3) jest polem opcjonalnym. Oznacza to, że pozostawienie go pustym nie będzie uznane za błąd uniemożliwiający wysyłkę. W broszurze informacyjnej do obecnie obowiązującego pliku JPK VAT(3) z dnia 14.02.2018 r. (https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk) zawarto następujące wyjaśnienie.

Oznacza to, że pole „Data Wpływu” należy pozostawić puste, kiedy dokument będący podstawą odliczenia VAT wystawiony został w innej dacie niż data kiedy wpłynął do podatnika. A contrario, jeśli data wystawienia faktury jest inna niż data wpływu, pole to powinno zostać uzupełnione.

Z mojej praktyki wynika jednak, że w takiej sytuacji nie wszyscy podatnicy ewidencjonują w pliku JPK VAT datę wpływu faktury i organy podatkowe tego nie kwestionują.

Powodem tego jest najprawdopodobniej brak podstawy prawnej do zakwestionowania takiego postępowania.  Schema JPK VAT(3) oraz broszura objaśniająca źródłami prawa nie są, a art. 109 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług takim zachowaniem nie jest naruszony.

Jak to będzie wyglądać w nowym pliku JPK VAT?

Zacznijmy od broszury do nowych struktur JPK_V7M oraz JPK_V7K, w której na stronie 38 można znaleźć:

Sens wyjaśnienia jest taki sam jak w broszurze do obecnego pliku. Data wystawienia pokrywa się z datą wpływu – pole „DataWpływu” pozostaje puste. Jeśli data wystawienia nie pokrywa się z datą wpływu, podaje się datę wpływu faktury. Wydawać by się mogło zatem, że skoro obowiązują takie same zasady możliwe będzie pominięcie daty wpływu w JPK VAT.

Istnieje jednak argument, który działa na niekorzyść wszystkich tych, którym nie pod drodze z ewidencjonowaniem daty wpływu faktury w pliku JPK VAT.

Podstawowa zmiana w stosunku do obecnie obowiązujących zasad prowadzenia ewidencji VAT jest taka, że istnieje akt prawny, który od 1 lipca 2020 r. regulował będzie szczegółowo jakie dane mają znaleźć się w ewidencji VAT. Mowa o rozporządzeniu Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 r. w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług[1].

Z § 11 ust. 4 pkt 5 Rozporządzenia w sprawie zasad prowadzenia ewidencji wynika, że dane z faktur oraz innych dokumentów będących podstawą odliczenia VAT obejmują także datę wpływu faktury lub dokumentu.

Oznacza to, że mamy do czynienia z merytoryczną zmianą zasad prowadzenia ewidencji. Formalnie rzecz biorąc nie uzupełniwszy w JPK VAT daty wpływu faktury zakupowej, gdy wpłynęła ona w innym dniu niż została wystawiona nasza ewidencja będzie niezgodna z przepisami prawa. Dziś takiego wniosku nie można postawić.

Jaki z tego płynie wniosek?

Od 1 lipca 2020 r. przepisy dają podstawę by twierdzić, że pole „DataWpływu” w wierszu zakupu JPK VAT jest obowiązkowe, kiedy data wpływu faktury nie pokrywa się z datą wystawienia.

Nie możemy jednak tracić z pola widzenia, że najistotniejsze jest, by VAT został odliczony w prawidłowym okresie rozliczeniowym, tj. nie za wcześnie i nie za późno. Taki stan zostanie osiągnięty kiedy faktura zakupu zostanie ujęta we właściwym okresie rozliczeniowym, nawet jeśli pole „DataWpływu” pomimo obowiązku nie zostanie uzupełnione.

Nieuzupełnienie w JPK VAT pola „DataWpływu”, kiedy data wystawienia faktury będzie inna co prawda będzie błędem i od 1 lipca 2020 r. możliwe będzie pociągnięcie podatnika do odpowiedzialności karnej skarbowej. W mojej ocenie jednak ryzyko, że organy podatkowe będą z tego korzystały w praktyce jest niskie. Odnoszę bowiem wrażenie, że w tym zakresie nadal obowiązywał będzie swego rodzaju niepisany zwyczaj. Polega on na tym, że podatnik ujmując fakturę w pliku JPK VAT za dany miesiąc (bez uzupełnienia daty wpływu), bierze odpowiedzialność za to, że VAT z faktury zakupowej może być odliczony właśnie za ten miesiąc, co w razie potrzeby powinien móc to udowodnić w toku czynności sprawdzających.

A poza tym, JPK VAT zawsze można skorygować i zakwestionowany sposób postępowania zmienić na przyszłość.

Wszystko zatem, jak zawsze sprowadza się do decyzji biznesowej podatnika, oszacowania poziomu ryzyka i gotowości do jego zaakceptowania.

[1] (Dz. U. z 2019 r., poz. 1988 ze zm., dalej zwanego: Rozporządzenie w sprawie zasad prowadzenia ewidencji).